Dnia 1 stycznia 2026 r. do domeny publicznej trafiły kolejne utwory, z których biblioteki mogą korzystać bez konieczności uzyskiwania zgód i ponoszenia opłat licencyjnych. To realna szansa na legalne digitalizowanie zbiorów, udostępnianie ich online, przygotowywanie materiałów edukacyjnych, wystaw, publikacji i działań promocyjnych. W artykule wyjaśniamy, które dzieła wchodzą do domeny publicznej, jak bezpiecznie je ...

Wyrok z grudnia 2025 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach to istotne ostrzeżenie dla samorządów. Sąd uznał statut Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Osieku za sprzeczny z przepisami i uchylił go w całości. Wskazano m.in. na bezprawne przyznanie burmistrzowi nadzoru nad biblioteką, brak organów doradczych oraz nieprecyzyjne określenie źródeł finansowania. To przykład, jak istotne jest prawidłowe i z...

Organizowanie konkursów artystycznych w bibliotece publicznej to ważny element wypełniania kulturotwórczej misji instytucji. Warto jednak pamiętać, że organizacja konkursu – literackiego, plastycznego czy multimedialnego – wiąże się również z określonymi obowiązkami prawnymi. Dowiedz się, jak prawidłowo zaplanować konkurs z udziałem dzieci, kiedy należy pozyskać zgody rodziców oraz jak radzić sobie z rosnącym wyzwani...

Wolontariat w bibliotece publicznej to nie tylko forma społecznego zaangażowania, ale także działalność wymagająca zgodności z przepisami. Dyrektor biblioteki – jako reprezentant instytucji publicznej – ma obowiązek zadbać o bezpieczeństwo wolontariusza, formalności związane z porozumieniem, ubezpieczeniem oraz dokumentacją przebiegu współpracy. Dotyczy to zarówno działań lokalnych, jak i e-wolontariatu, który choć c...

Czy można zakazać wprowadzania psa do biblioteki? Choć temat może wydawać się błahy, dotyczy istotnych kwestii prawnych, organizacyjnych i społecznych. Sprawdź, jakie kompetencje ma dyrektor instytucji kultury w zakresie regulowania wstępu zwierząt, jakie wyjątki przewidują przepisy oraz jak w praktyce radzą sobie z tym inne biblioteki. Znajdziesz tu również konkretne przykłady rozwiązań, które pomagają pogodzić potr...

Od 1 stycznia 2025 r. więcej bibliotek publicznych ma obowiązek informować MKiDN oraz organizację zbiorowego zarządu (Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska) na temat użyczeń egzemplarzy utworów wyrażonych słowem. Służy to obliczeniu wynagrodzenia dla autorów i wydawców w ramach tzw. public lending right. Z tej okazji przypominamy, na jakich zasadach biblioteki realizują krok po kroku ten obowiązek inform...

Od 1 stycznia 2025 r. na najbliższe 10 lat obowiązują nowe limity wydatków z Funduszu Promocji Kultury, przeznaczone dla pisarzy, tłumaczy i wydawców, których książki są wypożyczane z bibliotek. Jest to swoista rekompensata dla autorów za to, że czytelnicy zamiast kupić ich dzieło, korzystają z niego za darmo. Sprawdź, co się zmienia.

Czy jedno spóźnione sprawozdanie statystyczne albo niewykonanie części obowiązków wynikających z umowy z organizatorem może kosztować Cię stanowisko? Wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2024 r. pokazuje, że nawet pojedyncze naruszenie przepisów – związane z pełnioną funkcją – może zostać uznane za wystarczającą podstawę do odwołania dyrektora instytucji kultury. Sprawdź, jak sąd ocenił obowiązki sprawozdawcze, odpowiedz...

Każda instytucja kultury pracująca z małoletnimi ma obowiązek wprowadzić Standardy ochrony małoletnich. Termin na to upłynął 15 sierpnia 2024 r. W dokumencie należy określić m.in. zasady i procedurę podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego. Sprawdź, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Pobierz przykładową kartę interwencji, którą wypełnia się w k...

Od 20 września 2024 r. rozszerzony został zakres podmiotów uprawnionych do korzystania z tzw. dozwolonego użytku bibliotecznego, uregulowanego w art. 28 ustawy o prawie autorskim. Do tej pory przepisy te dotyczyły wyłącznie bibliotek, muzeów i archiwów. Teraz obejmują również inne instytucje, które realizują cele edukacyjne, naukowe lub kulturalne. Co dokładnie się zmieniło? Jakie warunki trzeba spełnić, aby legalnie...