Nie ma przepisów, które wprowadzają od 2027 r. obowiązek finansowania zakupu księgozbioru biblioteki publicznej wyłącznie z dotacji celowej. Obowiązujące regulacje ustawy z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach oraz ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie przewidują takiej zmiany. Oznacza to, że sam fakt pojawiających się informacji lub interpretacji nie stanowi podstawy do zmiany sposobu finansowania zakupu zbiorów bibliotecznych.

Podstawowym źródłem finansowania działalności samorządowej instytucji kultury pozostaje dotacja podmiotowa przekazywana przez organizatora. Zgodnie z art. 28 ust. 3 uodk organizator przekazuje instytucji kultury środki w formie dotacji podmiotowej na dofinansowanie bieżącej działalności w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i prowadzenie działalności kulturalnej.

Gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie zbiorów stanowi jedno z podstawowych zadań statutowych biblioteki publicznej, wynikające z art. 4 ustawy o bibliotekach. Zakup książek i innych materiałów bibliotecznych jest zatem elementem bieżącej działalności statutowej biblioteki i może być finansowany z dotacji podmiotowej.

Dotacja celowa ma natomiast inny charakter. Jest przekazywana na realizację konkretnego zadania lub programu, którego zakres, termin realizacji oraz sposób rozliczenia są określone przez organizatora albo przez inny podmiot finansujący.

W praktyce biblioteki często otrzymują dotacje celowe na realizację określonych projektów, np. zakup nowości wydawniczych w ramach programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, modernizację obiektów, zakup wyposażenia czy realizację wydarzeń kulturalnych. W takich przypadkach zakup książek jest finansowany z dotacji celowej dlatego, że wynika to z warunków konkretnego programu, a nie z ogólnego obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

W związku z tym przy opracowywaniu planu finansowego na 2027 r. należy kierować się zasadami obowiązującymi dotychczas. Jeżeli organizator planuje finansować bieżącą działalność biblioteki poprzez dotację podmiotową, wówczas w kosztach działalności należy ująć planowane wydatki na zakup księgozbioru, a po stronie przychodów zaplanować odpowiednią wysokość dotacji podmiotowej.

Inaczej będzie jedynie wtedy, gdy organizator podejmie decyzję o przekazaniu odrębnej dotacji celowej na zakup księgozbioru albo biblioteka pozyska środki z zewnętrznego programu dotacyjnego. Wówczas w planie finansowym należy wykazać odrębnie przychody z dotacji celowej oraz odpowiadające im koszty realizacji tego zadania.

Reasumując, obecnie nie istnieje przepis nakazujący, aby od 2027 roku zakup księgozbioru bibliotek publicznych był obowiązkowo finansowany z dotacji celowej. Jeżeli zakup książek stanowi element realizacji podstawowej działalności statutowej biblioteki, nadal może być finansowany z dotacji podmiotowej.

Dotacja celowa będzie właściwa wyłącznie w przypadku realizacji konkretnego zadania lub programu, na który organizator albo inny podmiot przekaże środki o takim charakterze. W konsekwencji plan finansowy biblioteki na 2027 r. może być konstruowany na dotychczasowych zasadach, chyba że organizator zdecyduje o zmianie modelu finansowania i odpowiednio określi to w uchwale budżetowej lub w akcie o przyznaniu dotacji.